تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری چیست؟‌

آیا می‌دانید تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری چیست؟ این سه آزمون، دروازه‌های اصلی ورود به حرفه‌های تخصصی و پرطرفدار حقوقی در کشور هستند. هر یک از این مسیرها، متناسب با وظایف شغلی آینده، شرایط ثبت‌نام، نحوه برگزاری و مراحل گزینش کاملاً متفاوتی دارند. در این متن به بررسی جامع و مقایسه ویژگی‌های هر آزمون می‌پردازیم تا مسیر روشن‌تری برای آینده حرفه‌ای خود ترسیم کنید.  

آزمون وکالت چیست؟ | تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری

آزمون وکالت مرحله‌ای مهم در فرایند تبدیل شدن به یک وکیل معتبر محسوب می‌شود. هدف این آزمون، ارزیابی مهارت‌ها، دانش قانونی و توانایی‌های عملی شما در زمینه‌های مختلف حقوقی است. از جمله مهم‌‌ترین منابع برای این آزمون می‌توان به «قانون اساسی تحریری» اشاره کرد. سه مرحله مهم این آزمون به شرح زیر است:

·         ثبت نام: در ابتدا برای شرکت در آزمون وکالت، باید در کانون وکلای دادگستری ثبت نام کنید. این مرحله شامل تکمیل فرم ثبت نام آزمون وکالت و پرداخت هزینه‌های مربوطه است.

·         آزمون نظری: پس از ثبت نام، نوبت به شرکت در آزمون نظری می‌رسد. این آزمون شامل پرسشنامه‌های چندگزینه‌ای است که دانش شما درباره مباحث قانونی، مباحث عمومی حقوق و موضوعات مرتبط با وکالت را بررسی می‌کند.

·         آزمون عملی: در صورت قبولی در آزمون نظری، باید در آزمون عملی شرکت کنید. در این مرحله، شما با واقعیت‌های عملی و وظایف وکالتی مواجه می‌شوید. این مرحله ممکن است مواردی مانند تدوین دفاع‌نامه، تدوین قراردادها، تحقیق و تجزیه و تحلیل موارد حقوقی را در بر گیرد. در برخی موارد، پس از گذراندن آزمون نظری و عملی، مرحله مصاحبه با کمیته‌ای از وکلای باسابقه و قضات اجرا می‌شود و باید توانایی‌ها و تجربیات خود را به نمایش بگذارید.   

آزمون قضاوت به چه منظور برگزار می‌شود؟

مسیر ورود به شغل قضاوت، شرکت در آزمون قضاوت «قوه قضائیه» و مراحل گزینش سخت‌گیرانه آن است و همین امر را می‌توان جزو تفاوت آزمون و‍کالت، قضاوت و سردفتری در نظر گرفت. به گفته کارشناسان، قوه قضائیه در کنار دانش حقوقی،‌ مواردی مانند توان مدیریتی فرد برای قضاوت را نیز بررسی می‌کند. آزمون قضاوت با توجه به حساسیت آن به دو روش مختلف برگزار می‌شود.:

·         آزمون جذب عمومی قضاوت: این آزمون برای عموم فارغ‌التحصیلان رشته‌های حقوق و فقه و مبانی حقوق اسلامی برگزار خواهد شد.

·         آزمون جذب اختصاصی قضاوت: این آزمون برای برخی گروه‌های خاص مانند فارغ‌التحصیلان دانشگاه امام صادق (ع)، دانشگاه علوم قضایی و طلاب حوزه علمیه با سطح مشخص برگزار می‌شود که برخی مراحل آن (مانند آزمون کتبی) برای آن‌ها متفاوت است یا از آن معاف هستند.

بعد از قبولی در آزمون تستی قضاوت و کسب نمره موردنیاز، باید در آزمون تشریحی شرکت کنید. این مرحله اهمیت بالایی دارد، زیرا توانایی شما در تحلیل مسائل حقوقی، استدلال و نگارش حقوقی را محک می‌زند. سؤالات تشریحی معمولاً به صورت «مسأله حقوقی» طراحی می‌شوند و شما باید با استناد به مواد قانونی و اصول حقوقی، راه‌حل مدنظرتان را ارائه دهید.

پذیرفته‌شدگان آزمون تشریحی قضاوت به مصاحبه علمی دعوت خواهند شد. اساتید مجرب حقوقی و قضات برجسته این مصاحبه را انجام می‌دهند. مهم‌ترین بخش از این مرحله، ارزیابی دقیق‌تر دانش حقوقی، توانایی  داوطلب در استدلال، فن بیان و خصوصیات شخصیتی وی است. سؤالات این بخش ترکیبی از موارد مفهومی، تطبیقی، طرح مسائل حقوقی و فقهی خواهد بود.

نکات آزمون سردفتری

افرادی که به دنبال راه‌اندازی سردفتر اسناد رسمی هستند،  باید در آزمون سردفتری شرکت کنند. البته روش‌های دیگری مانند خرید مجوز با هزینه بالا نیز وجود دارد، اما اکثر افراد شرایط لازم برای سردفتر شدن از این طریق را ندارند. این امر نیز نشان‌دهنده تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری است.

آزمون سردفتری به صورت مجزا در قالب آزمون سردفتری اسناد رسمی، آزمون سردفتری ازدواج و سردفتری طلاق برگزار می‌شود و هر کدام شرایط خاص خود را دارند. این آزمون با توجه به قوانین موجود و در صورت نیاز سازمان ثبت و واحدهای تابعه برای تأسیس دفاتر سردفتری اسناد رسمی به اجرا در می‌آيد. مطابق با آخرین آگهی آزمون سردفتری اسناد رسمی، اشخاص زیر می‌توانند در این آزمون شرکت کنند:

·         اشخاص دارای کارشناسی حقوق قضائی و فقه و مبانی حقوق اسلامی

·         افراد دارای دو سال سابقه خدمت قضایی یا وکالت پایه یک دادگستری

·         دارندگان سایر مدرک‌های کارشناسی به شرط داشتن سه سال سابقه دفتریاری

·         افرادی که تصدیق اجتهاد را از مراجع مسلم، براساس آیین‌نامه‌ای که به تصویب وزارت دادگستری می‌رسد، دریافت کرده‌اند.

·         دفتریارانی که گواهی قبولی امتحان مخصوص سردفتری و دفتریاری موضوع شق ثالث ماده ۱۰ قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۱۶ را دارند، به شرط داشتن پنج سال سابقه دفتریاری.

سن و مراجع ذی‌صلاح | تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری

سن شخص سردفتردار در شروع فعالیت کاری نباید از بیست و چهار سال کمتر و از پنجاه سال بیشتر باشد. اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، مسئول تشخیص و احراز شرایط مذکور است.

آزمون سردفتری اسناد رسمی به صورت تستی و چهارگزینه‌ای برگزار می‌شود. افراد پذیرفته‌شده پس از مطالعه منابع آزمون سردفتری و پشت سر گذاشتن مراحل گزینش، کارآموزی و اختبار، بر اساس ابلاغ رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، به مقام سردفتری اسناد رسمی دست می‌يابند. قبول شدن در آزمون سردفتری تنها راه سردفتر شدن محسوب نمی‌شود. بر اساس ماده ۶۹ قانون دفتر اسناد رسمی، سردفترانی که در آستانه بازنشسته شدن هستند، قادرند یک شخص را به عنوان جانشین خود و سردفتر درنظر بگیرند.

سخن پایانی

انتخاب میان آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری به اهداف، روحیات و توانمندی‌های شغلی شما بستگی دارد. البته در کنار این موارد باید به تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری  نیز توجه داشته باشید. وکالت نیازمند دفاع از حقوق اشخاص، قضاوت مستلزم داوری عادلانه و سردفتری نیازمند تنظیم دقیق اسناد رسمی است. جهت تهیه انواع کتاب‌های آزمون حقوق و وکالت می‌توانید از دادرز بوک یاری بگیرید و گامی محکم در مسیر قبولی بردارید.

سوالات متداول

1- اصلی‌ترین تفاوت آزمون وکالت، قضاوت و سردفتری چیست؟

اصلی‌ترین تفاوت در ساختار آزمون‌ها و مراحل گزینش آن‌ها است.

2- آیا برای سردفتر شدن، قبولی در آزمون تنها راه ممکن است؟

خیر، به عنوان نمونه بر اساس ماده ۶۹ قانون دفاتر اسناد رسمی، سردفتر در شرف بازنشستگی می‌تواند جانشین خود را معرفی کند.

3- آزمون قضاوت به چند شیوه برگزار می‌شود؟

این آزمون به دو شیوه «جذب عمومی» برای عموم فارغ‌التحصیلان حقوق و فقه و «جذب اختصاصی» برای گروه‌های خاص (مانند دانش‌آموختگان دانشگاه علوم قضایی و طلاب) برگزار می‌شود.